Obserwatorzy

niedziela, 11 stycznia 2026

Opis szkód wojskowych we wsi Żarnowiec, Dobieszyn, z listą poszkodowanych poddanych, 1660

Sygnatura ANK ANK 29/7/2/134 od strony 206.

Feria Secunda post Festum Sanctis- simæ et Individuæ Trinitatis proxi- ma Anno Dñi 1662 Oblata Decreti Triblis pro parte Eufrosinæ Lanckoronska

Ad Officium et Acta præsent[ia] Castren[sia] Capitan[eal] Sandecen[sia] personaliter veniens Minis[terialis] Regni Gnalis [Generalis] Providus Thomas Maslawczyk de Dobieszyn obtulit eidem Off[ici]o præsen[ti] ad acticand[um] nomine Gnosæ [Generosae] Eufrosinæ de Marchocice olim Gnosi [Generosi] Stanislai de Brzezie Lanckoronski Consortis derelictæ Decretum Judiciorum Ordinar[iorum] General[ium] Tribun[alis] Regni Lublinen[sis] infrascript[um] manu Gnosi Felicis Szaniawski Notarii Terræ Lublinen[sis] subscriptum, et Sigillo Terræ Lublinen[sis] communit[um]. Petens ab Officio præsen[ti] hocce Decretum Tribun[alis] Regni Lublinen[sis] a se offeren[s] suscipi et Actis suis ingrossare admitti. Cuius affectationi Officium præs[ens] annuens hocce Decretum ab eodem offeren[s] suscepit et in Acta sua cum extraditione Originalis inscribere mandavit, Cuius Decreti Tenor sequitur huiusmodi:

Actum Lublini in Judiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Feria Tertia post Dominicam Rogationum proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Sexagesimo Secundo. In Causa coram proxe [proxime] præterito Ordinar[io] Gñali Tribunal[i] Regni Lublinen[sis] Judicio verten[te] inter Instigatorem Judicii eiusdem et Gnosam [Generosam] Euphrosinam de Marchocice olim Gnosi Stanislai de Brzezie Lanckoronski Villarum Żarnowiec Dobieszyn et sortis in Villa Turoszowka haeredem Consortem derelictam et bonorum p[rae]fator[um] Vigore Jurium suorum possessricem Actorem et Ill[ustre]m ac Magn[ificu]m Michaelem Constantinum Korybut Ducem in Wisniowiec et Zbaraz Rotmagnum Gnosos et N[obi]les Stanislaum Oborszter Leitnant Samuelem Maiorem Joannem Capitanem Stokowski Carolum Stadnicki Capitanem, Kowalowski Vicepraefectum atq[ue] Remiszowski Vexilliferum, omnesq[ue] Commilitones rotae militaris dicti Roitmagni eiusdem Ill[ustr]is et Magn[ifici] Constantini Ducis in Wisniowiec et Zbaraz quorum nomina et cognomina pro expressis habentur et censentur, de personis bonisq[ue] eorum generaliter oibus [omnibus] inhaeren[do] Legibus et Constit[utioni]bus Regni novis et antiquis de disciplina militari sancitis, tum Proteston[i] suae contra ipsos offose [officiose] factae Citatos ideo. Quia ipsi levipen[se] iure et Constitutionibus Regni tam antiquis quam recentioribus de disciplina militari sancit[is] non metuen[do] poenas in transgressores earun[dem] Constitutionum et articulos militares constitut[os] non haben[do] respectum desolationi bonor[um] suprascriptorum per hostes Patriae Ungaros et Cozacos factae, putantes sibi omnia licere, et impunè si quid fecerint abituros, spe servitii militaris, ad quod nescitur utrum sint Vocati, ausi sunt tempore non ita pridem praeterito Valla[?] Die D[omi]nico post Festum Sancti Stanislai Anno praeterito Millesimo Sexcentesimo Sexagesimo Villam Żarnowiec Dobieszyn Juri Terrestri et libertati N[obi]lium subiectas a stationis et oibus [omnibus] militaribus oneribus, antiquis et novis iuribus liberos Violenter et popularter aggredi et in Villis stationem per duas et mediam septiman[am] constituere prout fecerunt et constituerunt obedien[tes] subditos sibi per tantum tempus appropriarunt, actrici vero ademenat[?] stantes in eisdem bonis tanto temporis spatio, damna tam actrici quam et subditis illis magna et intolerabilia fecerunt. 

A naprzod samey Actorce w Folwarku Dobieszynskim wzięli wołow parę za złotych pięćdziesiąt, jałowicę za złotych dziesięć, sera kopę za złotych sześć, cieląt dwoje za złotych sześć, kur piętnaście za złotych dwa, gęsi dwoje za groszy dwadzieścia, jagniąt dwoje za kopę, wołku we trzech latach za złotych dwanaście, z browaru wzięli garniec miedziany gorzałczany za złotych ośm, piwa achteli półtrzecia za złotych dziesięć. Sadzawki w obu majętnościach pod dworami złowili, gdzie było różnych ryb za złotych sześćdziesiąt. Nabiał w garcach pobrali; łąki, z których mogło być i bywało siana brogów piętnaście, wniwecz spaśli; a zboża ozimego na sto kop wypasali. Wieprzów z młyna żarnowieckiego dwóch wzięli za złotych dwadzieścia i cztery. Poddanym zaś krzywdy i szkody poczynili: jako w Żarnowcu Kubowi kmieciowi wołów czterech robotnych za sto złotych, koni parę za złotych czterdzieści, jałowicę za złotych dziesięć. Gęsiakowi świnie dwoje zabili za złotych sześć, rozsadę wszystkę wybrali i przedali gdzie indziej, która się stała kopę. Marcinowi Pankowi wołów parę za złotych pięćdziesiąt, koni parę za złotych czterdzieści, jałowic trzy za złotych trzydzieści, wołków cztery po półtrzecia roków za złotych czterdzieści, świnie pojedli; brony żelazne. Wójtowi koni dwa za złotych czterdzieści, wóz ze wszystkim robotny buksowany, żelaza płużne, pęto żelazne, łańcuch, siekierę, stańwię rzezalną złotych trzydzieści. Budolce wołów parę za złotych pięćdziesiąt, konia jednego za złotych dwadzieścia drugiego takowejże ceny zepsowali i krowę jedną za to złotych trzydzieści i pięć, wołku we dwóch lat za złotych dwanaście. Wóz spalili, żelaza z niego pozbijawszy, pług i brony żelazne złotych osiemnaście. Gawłowi koni parę za złotych czterdzieści, świnie pobili i pojedli, naczynie domowe potłukli, popalili na złotych piętnaście, brony, wozy, pług złotych dwadzieścia. Jakubowi Myśliwcowi koni pańskich parę za złotych pięćdziesiąt y brony złotych trzy. Tkaczowi przędze lnianey sztuk czternaście każda po groszy dwadzieścia y cztery czyni złotych iedenaście groszy sześć, suknią błękitną za złotych dwanaście, Jałowicę iedną za złotych dwanaście, siekierę za półgrzywny, świdrów cztery za groszy czterdzieści, piłę za grzywnę, ośnik za półgrzywny, skrzynię za złotych dwa, pierzyn dwie za złotych sześć, czapkę białogłowską axamitną za złotych dwa. W Dobieszynie zaś od Nowaka w gotowych pieniądzach złotych sześć, na piwo y gorzałkę złotych siedm, świni dwoie za złotych pięć, Jezikowi wołów cztery za złotych sto, świni troie za złotych półtora, Dzierdzikowi wołów cztery za złotych sto, koni dwóch za złotych czterdzieści, żelaza płużne za złotych cztery, broń żelaznych za złotych sześć, wóz okowany za złotych trzydzieści, Komornicy cielę za złotych trzy, Walantemu Kosiełkowi koni dwóch za złotych czterdzieści, wołów parę za złotych pięćdziesiąt, cielę za złotych trzy, krów pożytkowych cztery za złotych sześćdziesiąt, jałowego bydła ośmioro za złotych osiemdziesiąt. Jakubowi Kosiełkowi koni parę za złotych czterdzieści, wołów parę za złotych pięćdziesiąt, jałowego bydła pięcioro za złotych pięćdziesiąt, wóz ze wszytkim za złotych trzydzieści, Komornikowi cielę za złotych trzy y świnię za kopę. Nalewaiczyney bydła troie za złotych trzydzieści, Kryszanikowi wołów parę za złotych pięćdziesiąt, świni dwoie za złotych cztery, żelaza płużne za złotych cztery rzezaka za złoty ieden, kosę za złoty ieden. Nowakowi bydła sześć za złotych dziewięćdziesiąt, świnię za złotych dwanaście, siekierę za złoty ieden, Gęsiakowi świni dwoie za złotych cztery. Cieśli krów cztery, jałowic trzy za złotych trzydzieści, cieląt dwoie za złotych pięć, chusty białogłowskie za złotych piętnaście. Młynarzowi krowę za złotych piętnaście, cieląt dwoie za złotych pięć, pieniędzy złotych cztery, świdrów dwa za złotych trzy, z kół żelaza pozbijali; wymiaru różnego ziarna korcy pięć wszystkiego za złotych czterdzieści, skrzynię wymiarną potłukli y popalili; Karczmarzowi naczynia pobrali, żelaza za złotych wieprza za złotych sześć, pszczół dwoie wyłupali y miód wybrali; pszczoły popsowali pobrali poiedli do cudzych maiętności poprzedali, chałup kilka ze wszystkim spalili; ogrody wypasli, rozsadę wybrali y poprzedali; ogółem poddanych sześć z dóbr wygnali. Koni siedmnaście które in summa kosztują złotych trzysta czterdzieści, wołów dwadzieścia y cztery za złotych sześćset dziesiąt, krów doinych trzynaście za złotych sto dziewięćdziesiąt, jałowego bydła trzydzieści y cztery za złotych trzysta czterdzieści, cieląt zabito ośm za złotych dwadzieścia y cztery, świń chłopskich siedmnaście za złotych pięćdziesiąt y jeden, bron dwanaście za złotych dwadzieścia y cztery, wozów sześć za złotych dwadzieścia y cztery, pługów pięć za złotych piętnaście wzięli zabrali iako się im podobało na swój pożytek z wielkim uciężeniem y zubożeniem poddanych y spustoszeniem dóbr, gdyż Jej Mość Protestująca owsa, jęczmienia, tatarki, bobu y inszych jarzyn dla odjęcia posłuszeństwa poddanych y pobrania bydła robotnego y rozegnania poddanych nie zasiała obróciła, y insze krzywdy y szkody swawolnie bez kary y sprawiedliwości ode wsi do wsi chodząc Aktorce y poddanym jej poczynili. 

Per quod contra Leges et Const[ituti]ones Regni de disciplina militari descri[pti]as excesserunt, et in poenas consic delinquentes sancit[as] incurr[er]unt et incider[un]t, pro quibus sup[ra] ips[os] decernen[dum] Citati sunt Citton[e] de pmissis laori. Quo in Termino ex praefata Cittone hinc devenien[do] Judicium proxe [proxime] praeteritum Ordinarium Gñale [Generale] Tribun[alis] Regni Lublinen[sis] Quoniam causa raõne [ratione] stationis in bonis Terribus per duas fere hebdomadas ex vi cuiusdam privatae assignationis per Citatum expeditae et damnorum illationis vertitur, Ideo Citata parti in Causa praenti primum procedere, deinde eisdem respondere mandauerat, postmodu[m] directè respondere iniunxerat. Tandem quantum attinet personales obiectiones necessar[iu]m esse Inquisitionem Judiciu[m] censuer[u]nt et utriq[ue] parti dilationem Inquisitionis ab actu illo in sex septimanas proximas coram Officio Castren[si] Biecen[si] etiam extra cadentia[m] quorumuis Terminoru[m], Vtrum uallè Cohortes in Cittone specificatæ pro tunc fuerint servitio bellico additæ non privatâ Citati Magn[ifici] Ducis Wisniowieczen[sis] et cuius motu et assignatione in bonis Actricis et quamdiu stationes exercebant expedition[em] dederat et concesserat, et post expeditam eandem Inquisitione[m] Vel non, Terminu[m] partibus ad Ulteriore[m] Causæ præsen[tis] prosecutionem in duabus septimanis pro tunc proximis inter Causas Conseruatas Militares prefixerat peremptoriu[m]. Quantum Vero attinet damna per Cohortes inculpatas commissa, licet quidem eoru[m] iam comprobatio Juratoria per subditos Actricis intercessit Vorum quoniam hocce Juramentu[m] non nisi ad damna solis subditis illata referri potest teneri itidem actricem damna sua propria ex receptione boum equorum pecorum et aliaru[m] rerum prædialium comprobare adiuvenerat, et eidem M[inist]rialem Regni G[ener]alem ad pronuncian[dum] Jur[amen]ti votam addiderat, et quoniam loco p[ræ]stat[i] Jur[amen]ti beneuolè actrix eadem damna sibi in Prædiis illata indulserat et eorum non urgebat solutionem ideo hoc in puncto Judiciu[m] liberum Citatum fecerat. Postmodum adhæren[do] comprobatio[n]i iuratoriæ subditor[um] decreuerat. Quaten[us] Citatus Magn[ificus] Dux Wisniowieczen[sis] summam Jur[amen]tis subditor[um] liquidat[am] pro damnis subditis per Cohortes illas illatis Trium Millium Trecentor[um] Septuaginta duorum floren[orum] polon[icalium] et grossor[um] quatuordecem tum supra p[ræ]missam summam seorsim resp[ect]u refusionis damnorum Constitutionibus Regni seorsim p[r]æcaut[orum] et sanctit[orum] aliam summam Trium Millium Trecentor[um] Septuaginta duorum floren[orum] polon[icalium] grossor[um] quatuordecem ab actu illo in sex septimanis proximis coram Officio Castren[si] Biecen[si] sine quibusuis dilationibus et offeren[do] in bona introm[issi]onem actor[is] pa[rt]i solueret idq[ue] sub poena Bannonis perpetuæ huic pro tunc poena duplici quatuordecim Marcas polon[icales] parti et Judicio illi totidem in instan[ti] soluen[di]. In defectu Vero per p[rae]fatam Citatam par[te]m Dec[re]to illi in p[rae]missis satisfactionis poena Bannonis perpetua super eadem Citata parte ex nunc per Judiciu[m] illud decreta erat et Terminus publicand[ae] eiusdem Bannonis perpetuæ post tempus p[rae]missis assignatum inter Causas Conseruatas Militares coram Judicio Triblis [Tribunalis] Regni Lublinen[sis] præfixus et conseruatus erat peremptoriè, salua nihilò eidem Citato repetitione apud præfatos Capitanes et alios Commilitones cohortiu[m] inculpator[um] ex bonis seu stipendiis eorum per Judiciu[m] illud reseruata, Dec[re]to eodem laori [latiori] ex[is]t[e]n[te]. In Termino itaq[ue] hodierno ex Vi p[rae]fati Decreti, conseruonisq[ue] ipsi[us] Termi[ni] ac præsen[tis] Judicio[r]um ordinatione hinc ad præs[ens] inciden[s] ex aresto et peruen[ien]d[o] suprascr[i]pta pars actor[is] mutatam Citatam par[te]m ad Judiciu[m] præs[ens] per Minis[te]rialem Regni G[ener]alem Matthaem Tomocki Vicibus quatuor Ultra Juris co[mmun]is formam Vocat[am] et non comparen[tem] respu [respectu] personalium obiectionu[m] in poena Bannonis perpetuæ, respu [respectu] Vero damnorum in additione M[ini]s[te]rialis ad publican[dam] eandem poenam Bannonis perpetuæ iterum post arestum prioris similis condemnationis per N[obi]lem Andream Wierzba impositionem admittendo Judic[ium] præsen[s] Judicialiter condemnauit. In Vim quarum condemnationu[m] modo p[rae]misso in Contumacia[m] suprascr[i]ptæ Citatæ par[tis] ad affectationemq[ue] Actoris pa[rt]is obtentaru[m] Judiciu[m] præsen[s] Ordinar[ium] General[e] Tribun[alis] Regni Lublinen[sis] respectu personalium obiectionu[m] super p[rae]dicta Citata parte poenam perpetuæ bannonis decernit, ipmq[ue] [ipsumque] perpetuò bannitum et de Regno Poloniæ Unijs[que] eidem annexis proscritum esse pronunciat, et Minis[te]rialem Regni G[ener]alem N[obi]lem Bartholomaeum Wierzejski ad publican[dam] eandem poenam bannonis perpetuæ addit.

 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Zaginione księgi metrykalne - stała notka

Księgi metrykalne obecnie zaginione z terenu dieceji przemyskiej